Mirasçılık ve Miras Payları

22.11.2001 tarih ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun Üçüncü Kitabı “Miras Hukuku” başlığını taşır. Mirasçılar başlıklı Birinci Kısımın Birinci Bölümünde Yasal Miras Hakkı sahipleri sayılarak kimlerin mirasçı olabileceği ve miras payları gösterilmiştir.

Yasal Mirasçılar:

İlk sıradaki yasal mirasçılar kan hısımları dediğimiz, çocuklar, anne – baba, büyük anne – büyük babadır. Diğer mirasçılar ise eğer varsa sağ kalan eş ve evlatlıktır.  Bunların hiçbiri yoksa tek mirasçı devlettir.

A. Kan hısımları

I. Altsoy

Miras öncelikle aşağı doğru alt soy dediğimiz birinci derece mirasçılara, yani çocuklara geçer. Her çocuğun payı eşittir.
Miras bırakan kişinin kendisinden önce vefat eden çocukları varsa onların payını, eğer varsa kendi çocukları alır.

II. Ana ve baba

Çocuğu olmayan miras bırakanın ana ve babası eşit olarak mirasçıdırlar. Anne veya baba daha önce ölmüşse payları onların payı diğer çocuklara geçer.

III. Büyük ana ve büyük baba

Çocuğu, ana ve babası veya kardeşleri olmadan ölen kişinin mirasçıları, büyük ana ve büyük babalarıdır. Bunlar da aynı ana ve baba gibi eşit oranda (ayrı yarıya) mirasçıdırlar. Mirasbırakandan önce ölmüş olan büyük ana ve büyük babaların yerlerini, çocukları alır.

Ölen kişinin eşi büyük anne ve büyük baba ile birlikte mirasçıysa, büyük ana ve büyük babalardan birinin mirasbırakandan önce ölmüş olması hâlinde, payı kendi çocuğuna; çocuğu yoksa o taraftaki büyük ana ve büyük babaya; bir taraftaki büyük ana ve büyük babanın her ikisinin de ölmüş olmaları hâlinde onların payları diğer tarafa geçer.

IV. Evlilik dışı hısımlar

Evlilik dışında doğmuş çocuklar sadece babalarına mirasçı olurlar. Payları (eğer varsa) diğer çocuklarla eşittir.

B. Sağ kalan eş

Sağ kalan eşin miras payı kimlerle birlikte mirasçı olduğuna göre değişir. Çocuklarla birlikteyse, mirasın dörtte biri, ana ve baba ile birlikte mirasın yarısı,
büyük ana ve büyük babalar veya onların çocukları ile birlikte mirasçıysa mirasın dörtte üçü, bunların hiçbiri yoksa mirasın tamamı sağ kalan eşe kalır.

C. Evlâtlık

Evlâtlık alınan kişi öz çocuk gibi mirasçı olur. Bu durum evlâtlık alınan kişinin öz anne ve babası gibi diğer akrabalarına mirasçı olmasını etkilemez. Yani evlatlık alınan kişinin gerçek kan bağı olan kişilerle olan miras ilişkisi devam eder ama evlatlık alan kişi evlat edindiği kişinin mirasçısı olamaz.

D. Devlet

Geride mirasçı bırakmadan ölen kişinin mirası Devlete geçer.